Tiroid

Tiroid Nedir?

 

Tiroid bezi boynumuzda yer alan kalp şeklinde bir endokrin bezidir. Bu bez vücudumuzun enerji kullanımını ve metabolizmayı etkileyen, beynin, kalbin, kasların ve diğer organların olması gerektiği gibi çalışmasını sağlayan tiroid hormonlarını salgılar. Bu hormonun salgılanma süreci şu şekildedir.

 

Hipotalamusdan salgılanan TRH hormonu kan yolu ile yine beyinde bulunan hipofiz bezine TSH hormonu salgılatır. Bu hormon tiroid bezinin çalışmasını kontrol eder ve tiroid bezini uyararak T3 ve T4 tiroid hormonlarının salgılanmasını sağlar. BU hormonların az ya da çok salgılanması vücutta çeşitli yapısal ve işlevsel bozukluklara sebep olur. Başlıca tiroid bezi rahatsızlıklarına neden olan durumlar şunlardır.

 

Tiroidin Yapısal Bozuklukları

  • Basit diffuz guatr- nodul gelişimi yok hormonlar normal tiroid bezinde büyüme

  • Multinoduler dıffuz guatr

  • tek tiroid nodulu

 

Tiroidin İşlevsel Bozuklukları

  • Hipertiroidi-zehirli guatr

  • Hipotiroidi -tiroid yetmezliği

 

Yapısal ve Fonksiyonel Bozukluklar (Hipertiroid Sebepleri)

  • Toksik diffüz guatr (Graves hastalığı)

  • Toksik multinodüler guatr- birden çok nodül, nodüllerin bir kısmı faza hormon salgılayarak zehirli guatr yapıyor.

  • Toksik Adenom- tek nodul ve bu nodülden fazla hormon salgılanması

 

Tiroid Bezinin Enflamatuar Hastalıkları

  •  Haşimato hastalığı (kronik lenfosittik tiroiditi)

 

Hipertiroid ve Garves Hastalığı: Tiroid bezinin aşırı çalışması sonucu oluşan otoimun bir hastalıktır. Hipertiroidin en belirgin sebebi bu hastalıktır. Bu hastalık bağışıklık sisteminin bazı bakteri ve virüslere karşı koruyan mekanizmadaki sorunu yüzünden tetiklenir. Bağışıklık sistemi, Lenfosit adı verilen kan hücreleri tarafında üretilen antikorlarla vücuda giren bakteri ve virüsleri yok eder. Bazen bağışıklık sistemi kendi hücrelerimizdeki proteinlerle çapraz reaksiyona giren antikor üretme yanılgısına düşer. Birçok vakada bu hücreler antikorlar tarafından yok edilir. Garves hastalığında diğer durumun tersine bu antikorlar yani Tiroid uyarıcı imünglobinler, hücrelerin fazla çalışmasını sağlar. Graves hastalığındaki antikorlar, tiroid hücrelerinin yüzeyindeki reseptörlere bağlanır ve hücrelerin tiroid hormonunu aşırı üretmesini ve salgılanma için uyarılmasını sağlar. Graves hastalığının belirtileri şunlardır.

  • Kaygı ve sinirlilik

  • Eller veya parmaklarda ince bir titreme

  • Isı hasasiyeti, terlemede ve vücut ısısında artış ve nemli cilt

  • Normal beslenme alışkanlıklarına rağmen kilo kaybı

  • Tiroid bezinde büyüme(guatr)

  • Adet döngüsünde değişim

  • Ereksiyon problemi veya libido azalması

  • Bağırsak hareketlerinde artma

  • Gözlerde şişme

  • Yorgunluk

  • Kaval kemiği veya ayak üstünde kalınlaşmış ve kızarmış deri

  • Hızlı ve düzensin kalp atışı

 

Hipotiroid ve Hashimoto Hastalığı:  Bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırdığı durumda oluşan hastalığa denir. Endokrin sisteminizin önemli bir parçası olan tiroid bezi, vücudunuzun birçok fonksiyonunu koordine eden hormonları üretir. Bu hastalıktaki iltihaplanma diğer adıyla tiroiditi olarak bilinir ve tiroid bezinin yetersiz çalışmasına sebep olur. Buna hipotiroid denir. Hipotiroidin en belirgin sebebi Hashimoto hastalığıdır. Bu hastalığın belirtileri kolay fark edilmez ve yıllarca ilerleyip kronik tiroid hasarına sebep olabilir. Hipotiroid belirtileri şunlardır.

  • Yorgunluk ve uyuşukluk

  • Soğuk hassasiyetinde artış

  • Kabızlık

  • Solgun ve kuru cilt

  • Yüzde şişme

  • Tırnaklarda kırılma

  • Saç dökülmesi

  • Dilde büyüme

  • Açıklanamayan kilo kaybı

  • Kas ağrısı duyarlılık ve sertlik

  • Kaslarda zayıflama

  • Aşırı veya uzun adet kanaması

  • Depresyon

  • Hafıza kaybı

Gebelikte Hipotiroidizm ve Hipertiroidizm

Hamileliğin ilk 3 ayında bebeğin beyin ve sinir sisteminin sağlıklı olarak gelişmesi için tiroid hormonları gereklidir. Bebeğin tiroid bezi hamileliğin 12. haftası civarında kendi hormonlarını salgılamaya başladığından, o zamana kadar bebek plasentadan geçen hormonlara bağlıdır. Eğer hamileyken Graves hastalığına sahipseniz her ay hormonlarınızı kontrol ettirmeniz gerekmektedir. Tiroid seviyesinin yükselmesine sebep olabilecek iki çeşit hamilelik hormonu vardır. Bunlar östrojen ve hCG hormonlarıdır. Fakat hamilelik sırasında tiroid hastalığını teşhis etmek kolay değildir.

 

İlk 3 aylık dönemde eğer önceden hipertiroid veya hipotirodi rahatsızlığınız var ise daha kontrollü olmalısınız. Bunun yanında hipertiroid hamilelik ile çok benzer belirtiler göstermektedir. Örnek olarak çarpıntı, kilo kaybı, sürekli kusma gibi belirtileriniz var ise doktorunuza başvurunuz. Tedavi edilmeyen tiroid hastalıkları gebelikte düşük, prematüre, Preeklampsi sonuçlarını doğurabilir.

 

Gebelikte Hipotiroidizm ve Hipertiroidizm Belirtileri

 

Hipertiroidizm

  • Yüksek ve düzensiz kalp hızı

  • Sıcağa karsı hassaslık

  • Halsizlik

  • El titremesi

  • Uyumada zorluk

  • Kilo kaybı ya da gerektiğinden az kilo almak

  • Abartılı tedirginlik

  • Şiddetli bulantı kusma

 

Hipotiroidizm

  • Aşırı yorgunluk ve kilo alma

  • Konsantrasyon bozukluğu ve hafıza kaybı

  • Soğuğa karşı hassasiyet

  • Kas krampı

  • Kabızlık

Bu sitede yer alan her türlü içerik sadece bilgilendirme amacı taşır. Aktarılan hiç bir bilgi "tedavi, reçete, danışmanlık" niteliği taşımaz. Tüm içerik medikal kaynaklardan derlenmiştir ve bu içeriklerin doğruluğu sahiplerine aittir. Kesin tanı/tedavi sadece hasta ve doktorun yüzyüze iletişimiyle gerçekleşmelidir. Sitemiz dahilindeki bilgilerin kullanılmasıyla alakalı tüm sorumluluk kullanıcıya aittir. Sitemizi ziyaret etmiş her kullanıcı bu şartları kabul etmiş sayılır. Tüm hakları saklıdır.